ตลาดพื้นที่ค้าปลีกในกรุงเทพฯ และปริมณฑลกำลังเผชิญการเปลี่ยนแปลงเชิงโครงสร้างอย่างชัดเจน ข้อมูลจากสายงานวิจัยธุรกิจ ธนาคารแลนด์ แอนด์ เฮ้าส์ (LH Bank Research) ณ เดือนกันยายน 2569 ระบุว่า อุปทานพื้นที่ค้าปลีกเปิดใหม่กว่า 176,925 ตารางเมตร ในช่วงครึ่งหลังของปี 2569 ทั้งหมดกระจายตัวออกนอกย่านศูนย์กลางธุรกิจ (CBD) ไปยังทำเลชานเมืองและรอบใจกลางเมืองที่มีฐานที่อยู่อาศัยหนาแน่น
ขณะเดียวกัน รายงานแนวโน้มธุรกิจของวิจัยกรุงศรีชี้ให้เห็นว่า พฤติกรรมการทำงานแบบไฮบริดและการแข่งขันจากอีคอมเมิร์ซส่งผลให้ความต้องการเช่าพื้นที่ค้าปลีกในแต่ละรูปแบบฟื้นตัวไม่เท่ากัน
สำหรับนักลงทุน เจ้าของที่ดิน และนายหน้าอสังหาริมทรัพย์ การเข้าใจความแตกต่างของอสังหาริมทรัพย์ค้าปลีกแต่ละประเภทจึงไม่ใช่แค่การรู้จักชื่อเรียก แต่คือการประเมินให้ออกว่าทรัพย์สินแต่ละแบบสร้างกระแสเงินสดจากใคร มีโครงสร้างสัญญาเช่าอย่างไร และมีปัจจัยใดบ้างที่กำหนดมูลค่าที่แท้จริงของทรัพย์สิน
ประเภทอสังหาฯ ค้าปลีกที่ดำเนินธุรกิจในตลาดไทย
หากจำแนกตามขนาดพื้นที่เช่าสุทธิ (Gross Leasable Area: GLA) รัศมีการดึงดูดลูกค้า (Trade Area) และโครงสร้างผู้เช่า ตามแนวทางของบริษัทที่ปรึกษาอสังหาริมทรัพย์อย่าง CBRE ประเทศไทย รายงานอุตสาหกรรมค้าปลีก และสภาวะตลาดค้าปลีกของประเทศไทยปัจจุบัน สามารถแบ่งพื้นที่ค้าปลีกออกเป็น 7 ประเภทหลัก ดังนี้
1. ร้านค้าเดี่ยวและอาคารพาณิชย์
อาคารพาณิชย์สูง 2–4 ชั้นริมถนน หรืออาคารที่ก่อสร้างขึ้นเพื่อประกอบกิจการค้าปลีกโดยเฉพาะ เช่น ร้านยา ร้านกาแฟ หรือร้านสะดวกซื้อ ทรัพย์สินกลุ่มนี้เป็นที่นิยมในหมู่นักลงทุนรายย่อยเพราะสามารถซื้อขายเปลี่ยนมือได้คล่องตัวและผู้เช่าบริหารเวลาเปิด-ปิดได้เอง
เจ้าของทรัพย์สินรับค่าเช่าโดยตรงจากผู้เช่ารายเดียวหรือแบ่งเช่าตามชั้น โดยไม่มีค่าใช้จ่ายส่วนกลางแบบศูนย์การค้า มูลค่าและความสามารถในการปล่อยเช่าขึ้นอยู่กับศักยภาพเฉพาะจุด เช่น ระยะห่างจากสถานีรถไฟฟ้า ทางม้าลาย จุดกลับรถ และพื้นที่จอดรถหน้าร้าน

2. ตลาดสด (Fresh Market)
ตลาดสด ซึ่งมีโครงสร้างอาคารกึ่งถาวรหรือถาวร แบ่งโซนสินค้าเปียกและสินค้าแห้งชัดเจน ความสำเร็จขึ้นอยู่กับความหนาแน่นของชุมชนในรัศมีใกล้เคียง พื้นที่จอดรถ และการจัดการด้านสุขาภิบาล โดยเฉพาะตลาดสดที่ต้องมีระบบระบายน้ำ บ่อดักไขมัน และการจัดเก็บขยะที่ได้มาตรฐาน
3. ตลาดนัด (Night Market)
ตลาดนัดหรือตลาดกลางคืน ที่จัดสรรพื้นที่โล่งหรือโครงสร้างชั่วคราวเป็นล็อกขนาดเล็กสำหรับผู้ค้ารายย่อย รายได้ของธุรจัดเก็บค่าเช่าแผงค้าในอัตราคงที่แบบรายวันหรือรายเดือน ควบคู่กับรายได้จากค่าสิทธิการเช่าระยะยาว (ค่าเซ้ง) ในตลาดนัดที่มีกำลังซื้อสูง รวมถึงค่าบริการสาธารณูปโภคและค่าบริหารจัดการพื้นที่
นอกจากนี้ ตลาดนัดต้องให้ความสำคัญกับการบริหารจัดการผู้ค้าไม่ให้สินค้าซ้ำซ้อนกันมากเกินไป เจ้าของที่ดินขนาดใหญ่มักใช้โมเดลตลาดนัดเป็นเครื่องมือสร้างกระแสเงินสดระยะสั้นระหว่างรอจังหวะพัฒนาโครงการหลัก เช่น การพัฒนาคอนโดมิเนียม หรือระหว่างการรอขายที่ดินออกไป เป็นต้น
4. ไฮเปอร์มาร์เก็ตและค้าปลีกเฉพาะทาง (Hypermarkets & Specialty Retail)
พื้นที่ค้าปลีกขนาดใหญ่ที่เน้นจำหน่ายสินค้าอุปโภคบริโภคในชีวิตประจำวัน หรือสินค้าเฉพาะหมวดหมู่ เช่น วัสดุก่อสร้างและของตกแต่งบ้าน ซึ่งอาจตั้งเป็นอาคารเดี่ยวขนาดใหญ่ หรือเป็นส่วนหนึ่งของศูนย์การค้า เช่น ไทวัสดุ, บุญถาวร, โฮมโปร เป็นต้น
รูปแบบธุรกิจเป็นใช้พื้นที่ขนาดใหญ่เพื่อบริหารจัดการสต็อกสินค้าและสร้างยอดขายต่อบิลในปริมาณมาก โดยมักแบ่งพื้นที่ด้านหน้าหรือโถงทางเดินให้ร้านค้ารายย่อยเช่าเพิ่มเติม มักทำเลติดถนนสายหลักที่มีปริมาณรถยนต์สัญจรหนาแน่น พื้นที่จอดรถขนาดใหญ่ และทางเข้า-ออกสำหรับรถขนส่งสินค้า
5. พื้นที่ค้าปลีกสนับสนุนในอาคารสำนักงานและมิกซ์ยูส (Supporting Retail & Mixed-Use)
พื้นที่ร้านค้าที่พัฒนาขึ้นภายในอาคารสำนักงาน โรงพยาบาล โรงแรม หรือโครงการมิกซ์ยูส (Mixed-Use) เพื่อรองรับความต้องการของผู้ใช้งานภายในอาคารเป็นหลัก ข้อมูลจากวิจัยกรุงศรีระบุว่าพื้นที่กลุ่มนี้คิดเป็นสัดส่วนประมาณ 8% ของตลาด (ราว 5.4 แสนตารางเมตร) และมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นเฉลี่ย 15,000–20,000 ตารางเมตรต่อปี ตามการเปิดตัวของโครงการมิกซ์ยูสขนาดใหญ่ เช่น พื้นที่ค้าปลึกในศูนย์ราชการเฉลิมพระเกียรติฯ แจ้งวัฒนะ อาคาร c เป็นต้น
กลุ่มเป้าหมายหลักของธุรกิจ คือ กำลังซื้อจากพนักงานออฟฟิศหรือผู้พักอาศัยในโครงการ ปริมาณลูกค้ากระจุกตัวเฉพาะช่วงเวลาเร่งด่วนและวันทำงาน ทำให้ผู้ประกอบการร้านค้าต้องคำนวณจุดคุ้มทุนโดยเผื่อความเสี่ยงจากยอดขายที่ลดลงในวันหยุดสุดสัปดาห์

6. คอมมูนิตี้มอลล์ (Community Mall)
คอมมูนิตี้มอลล์และศูนย์การค้าชุมชน (Community Malls & Neighborhood Centers) เป็นโครงการค้าปลีกแบบเปิด (Open-air) ขนาดกลางที่เน้นตอบโจทย์การใช้ชีวิตประจำวันของผู้อยู่อาศัยในรัศมีใกล้เคียง โดยมีซูเปอร์มาร์เก็ต ร้านอาหาร คลินิก และบริการสุขภาพที่มีชื่อเสียงเป็นแม่เหล็กหลัก
ปัจจุบันการขยายตัวของคอมมูนิตี้มอลล์กระจุกตัวอยู่ในย่านที่อยู่อาศัยอาศัยความถี่ในการเข้าใช้บริการซ้ำของคนในชุมชนที่มีกำลังซื้อระดับกลางถึงสูง มากกว่ากำลังซื้อจากนักท่องเที่ยว
7. ศูนย์การค้า (Mall)
ศูนย์การค้าขนาดใหญ่ที่รวบรวมห้างสรรพสินค้า ร้านค้าแบรนด์เนม ศูนย์อาหาร และโรงภาพยนตร์ไว้ในอาคารเดียวกัน ถือเป็นสัดส่วนหลักของตลาดค้าปลีกในกรุงเทพฯ และปริมณฑล โดยคิดเป็นสัดส่วนประมาณ 75% ของพื้นที่ค้าปลีกทั้งหมด หรือราว 5.3 ล้านตารางเมตร
ลักษณะการสร้างรายได้เป็นพึ่งพาผู้เช่าหลัก (Anchor Tenant) เช่น ห้างสรรพสินค้าหรือโรงภาพยนตร์ เพื่อดึงดูดกำลังซื้อข้ามย่าน (Destination) และทำกำไรจากผู้เช่ารายย่อยในพื้นที่ทางเดินหลัก โดยการเลือกตำแหน่งยูนิตภายในอาคารจึงมีผลโดยตรงต่อต้นทุนและยอดขาย
เกณฑ์การประเมินมูลค่าและข้อกฎหมายที่ต้องตรวจสอบก่อนลงทุน
สำหรับการซื้อขายหรือประเมินมูลค่าอสังหาริมทรัพย์ค้าปลีกเพื่อการลงทุน ตามหลักเกณฑ์มาตรฐานสากล (IVS) นักประเมินจะให้ความสำคัญ ความสามารถในการสร้างรายได้สุทธิจากการดำเนินงาน (Net Operating Income: NOI) ของธุรกิจค้าปลีกเป็นสำคัญ โดยมีปัจจัยที่มาคำนวณ ดังนี้
อายุสัญญาเช่าคงเหลือเฉลี่ย (WALE) และความเสี่ยงการเปลี่ยนผู้ค้า
หากสัญญาเช่าของร้านค้าหลักใกล้หมดอายุพร้อมกัน ณ วันที่สำรวจ หรือเป็นตลาดนัดที่เก็บค่าเช่ารายวันซึ่งผู้ค้าย้ายออกได้ง่าย อัตราคิดลดความเสี่ยง (Cap Rate) ให้สะท้อนความไม่แน่นอนของกระแสเงินสด ซึ่งมีรูปแบบเงื่อนไขสัญญาการเช่า 4 แบบ ดังนี้
ค่าใช้จ่ายดำเนินงาน (Operating Expenses)
การแยกแยะค่าใช้จ่ายที่เกิดขึ้นในแต่ละปีว่าค่าซ่อมบำรุงอาคาร ค่าทำความสะอาด ค่าจัดการขยะ ภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง และค่าเบี้ยประกันภัยของธุรกิจคำนวณมูลค่าการสร้างรายได้ของธุรกิจ
อัตราการเช่าพื้นที่ (Occupancy Rate)
อัตราการเช่าพื้นที่ (Occupancy Rate) เทียบกับค่าเฉลี่ยของตลาดประเภทค้าปลีกในทำเลเดียวกัน (เช่น ตลาดค้าปลีกในกรุงเทพฯ และปริมณฑลมีอัตราการเช่าเฉลี่ยสูงกว่า 90% ในกลุ่มโครงการที่มีศักยภาพ)
สรุป
อสังหาริมทรัพย์ค้าปลีกทั้ง 7 รูปแบบมีโครงสร้างฐานลูกค้า ระดับค่าเช่า และความเสี่ยงในการบริหารจัดการที่แตกต่างกัน การตัดสินใจลงทุนหรือกำหนดราคาซื้อขายที่แม่นยำจึงต้องประเมินทั้งศักยภาพทำเล โครงสร้างสัญญาเช่า ข้อกำหนดทางกฎหมาย และรายได้สุทธิที่แท้จริงของทรัพย์สิน
หากคุณเป็นเจ้าของที่ดิน ผู้ประกอบการ หรือนักลงทุนที่กำลังวางแผนพัฒนาโครงการ ปรับปรุงพื้นที่ค้าปลีก หรือต้องการประเมินมูลค่าทรัพย์สินเพื่อการตัดสินใจทางธุรกิจ สามารถปรึกษาทีมผู้เชี่ยวชาญของ Modern Property Consultants เพื่อกำหนดขอบเขตการศึกษาความเป็นไปได้ของโครงการ (Feasibility Study) และการประเมินมูลค่าทรัพย์สินตามมาตรฐานวิชาชีพได้ที่ บริการของ Modern Property Consultants หรือ ติดต่อทีมงานของเรา
แหล่งอ้างอิง
International Valuation Standards (IVS) — IVSC
เช่าพื้นที่ค้าปลีกในกรุงเทพ - ชนิดของอาคารและทำเล — CBRE ประเทศไทย
ธุรกิจพื้นที่ค้าปลีกในกรุงเทพฯ และปริมณฑล 2569 — LH Bank Research
แนวโน้มธุรกิจ/อุตสาหกรรม: พื้นที่ค้าปลีกให้เช่าในกรุงเทพและปริมณฑล — วิจัยกรุงศรี


